De stemming van de Leeuw

De stemming van de Leeuw.

Zon: Durchströme mit Sinngewalt Doorstroom met zinnenmacht
Venus :Gewordenes Weltensein, geworden wereldzijn,
Mercur.Erfühlende Wesenschaft en voelende wezensaard
Mars : Zu wollendem Seinentschluβ voor wilskrachtig besluit tot zijn.
Jupiter:In strömendem Lebensschein, in stromende levensschijn,
Saturn.In waltender Werdepein, in heersende wordingspijn,
Maan: Mit Sinngewalt erstehe! met zinnenmacht verrijs!

Na de wende, die in het teken Kreeft ingetreden is, na deze verstilling, het bij-zichzelf-blijven, keert de zon ons in het teken Leeuw een ander aangezicht toe. Haar lichtkracht heeft reeds haar hoogtepunt overschreden – de dagen worden reeds merkbaar korter- maar haar vurige natuur treedt nu pas in haar volle, tot in de hoogste graad gesteigerde macht in verschijning. Onder haar verzengende gloed rijpen vruchten en zaden. Deze overgang van de sterkste lichtuitstraling tot de meest intensieve warmtewerkzaamheid betekent een verdere verinnerlijking, die reeds in het teken Kreeft haar aanvang genomen heeft. Innerlijke warmte en uiterlijke warmte zijn met elkaar verwant.

Durchströme mit Sinngewalt Doorstroom met zingeweld
Gewordenes Weltensein Geworden wereldzijn,

luiden de eerste twee delen van de Leeuw-stemming. Ze bevatten in wonderbaarlijke bondigheid het gehele thema van de ’stemming’. Wat helpt om begrip hiervoor te krijgen is het dat je van het woord ‘zin’ beide betekenissen voor ogen houdt: de fysieke betekenis ‘zinnelijk, zintuiglijk’, en de geestelijke betekenis van ‘ zinvol ‘. En blijkbaar klinken in het ongewone woord ‘zinnenmacht’ beide betekenissen mee, waarbij het accent toch meer op de geestelijke betekenis mag gelegd worden, als tegengewicht voor de tendens van de Leeuwkrachten om zich helemaal naar de wereld der zinnen toe te wenden. Sensualisme heet nl. de wereldbeschouwing die van de sterrenkrachten van de Leeuw haar impuls krijgt.Dit is de wereldbeschouwing die zich uitsluitend op de waarneming met de zintuigen baseert. Zij vindt haar complement en harmonisering door het pneumatisme, de wereldbeschouwing van het polaire sterrenteken Waterman. Maar zij vindt haar volledigheid ook in zichzelf, wanneer zij door de zintuiglijke waarneming heen doordringt tot de Geest, die in de zintuiglijk-waarneembare dingen verborgen is, wanneer zij zich tot het zinnelijk-bovenzinnelijke begrijpen van de wereld verheft, zoals Goethe het tot een zo hoge volmaaktheid heeft gebracht.

Het ‘geworden wereldzijn ‘van het Venus-deel is hetgeen door de vormende kracht van het licht verstard is tot ruimte-zijn, tot het fysiek ‘geworden-zijn. ‘Dit moet door de Leeuwkrachten levendig met zin doordrongen, doorstroomd worden. Dit kan gebeuren door het machtige, koninklijke geweld van dit majestatisch sterrenbeeld, waaraan men de naam van de koning der dieren gegeven heeft. De sterkte van dit dier berust op de volkomenheid van zijn ritmisch systeem in het volstrekte evenwicht van adem en bloedcirculatie. In de menselijke organisatie dankt het hart zijn vormkrachten aan de kosmische Leeuwkrachten. Het wezen van de Zon komt het meest tot haar recht wanneer ze in het teken Leeuw staat . De Zon wordt het hart van de wereld genoemd,omdat ze de krachten van de boven- en onderzonnige planeten in harmonisch evenwicht brengt, zoals het menselijk hart bemiddelaar is tussen boven- en ondergebied in de menselijke organisatie.
In het hart ontmoeten adem en bloedsoomloop elkaar. De adem raakt naar boven aan de organen van het denken en voorstellen. Deze hebben te maken met het verleden; het bloed raakt aan de stofwisseling-wilszone, die naar de toekomst wijst. In het midden tussen boven, tussen verleden, het ‘geworden wereldzijn’ en onder,de toekomst, het ‘wilskrachtig besluit tot zijn ‘ is de Leeuwkracht van het hart werkzaam in ‘voelende wezensaard’. Zo spiegelt zich in de drie delen :

Gewordenes Weltensein geworden wereldzijn
Erfühlende Wesenschaft voelende wezensaard
Zu wollendem Seinentschluβ wilskrachtig besluit tot zijn
de drieledige mens in denken, voelen, willen, in verleden, heden en toekomst.

In het zonne- deel ademt de ‘ laaiende geestdrift’, die het dierenriemgebaar van de Leeuw uitdrukt. Iedere eenzijdigheid bergt echter een gevaar in zich. Het gevaar dat dreigt , wanneer men zich eenzijdig aan de ‘ lokroep’ van de Leeuw overgeeft, is zich te verliezen in het vluchtige ogenblik, waaruit men in ongeremd genieten graag alles wil uithalen. Het is het gevaar zichzelf te willen uitleven in het welbevinden van de eigen kracht, de dagen door te stormen, zich aan elementair geweld over te leveren, zonder dat daardoor in de ziel zelf iets wezenlijks bewerkt wordt. Tegenover zo’n ‘lokroep’ van de Leeuw moet de mens een houding aannemen, zoals uitgesproken wordt in de woorden : “Ich muß leren,o Löwe,deine Kraft aus der Sprache ,die in Jahr und Tag der Umkreis in mir wirket.”Jouw kracht moet ik leren, o Leeuw, uit de taal waarmee de omgeving in mij in jaar en dag werkt.
Op het woord werkt komt het hier aan, want de mens moet getransformeerd worden door hetgeen de taal van het jaarverloop openbaart. De mens mag de tijd niet zomaar laten voorbij stromen zonder dat hij vruchten brengt, zonder dat de mens zich omvormt.
Men kan zijn leven niet in het voelen alléén vorm geven. Het gevoel moet door de wil aangevuurd worden. Het weven van het voelen moet ‘een krachtig weven’ zijn, zoals het in de waarheidsspreuk ‘Ecce homo’ luidt. Dit is noodzakelijk als in de levensstroom,die juist onder het teken Leeuw zo machtig stroomt,vruchten willen rijpen voor het individu en voor de mensheid.
Een rijpingsproces is echter niet mogelijk zonder pijnlijke ervaringen,zonder leed. De mens wordt niet wanneer hij niet door leed heengegaan is.
Vandaar heet het in het Saturnus-deel in de ernstige stemming van de U :

In waltender Werdepein in heersende wordingspijn

Het is opmerkelijk, dat de kleur van de laaiende geestdrift, het dierenriemgebaar van de Leeuw, bijvoorbeeld niet rood is, zoals men wellicht zou verwachten, maar blauw
zoals de kleur van de bewustzijnspool van onze organisatie. Dit ernstig blauw stemt
precies overeen met het Saturnus-deel.
In de woorden van de eerste twee delen van de Leeuwstemming, in het geweldig stromen en in het geworden-zijn , klinken beide motieven, die ook de hoofdmotieven zijn van de klank , waarin zich het wezen van de kosmische Leeuwkrachten spiegelt, de T-klank. Beide motieven zijn als gebaren in de eurythmische uitbeelding van de T zichtbaar, de ene in de krachtig stromende beginbeweging, de andere in de voltooiing van de beweging.
Als uiting van een intensieve beweging verschijnt de T meestal als beginklank van woordvormen zoals in het duitse toben ,tosen (tieren, bulderen,donderen), tollen tumult, turbulent, Nieuwzeel. to ( leven) en toto (vloed),Jap. tora ( tijger ),Lat. torvus
(afschuwelijk).
Ook aan het einde van de woordstam vonden we de T, in het bijzonder als uitdrukking van het geweldige zoals in : D; erschüttern,(ontstellen) zerschmettern (verpletteren), ausrotten. Dit uitingsgebaar van de T hangt samen met zijn eigenschap als stootklank. Als uitdrukking van slaan en stoten is ze gebruikelijk in : Lat. tundere (stoten), gr. typtein ( slaan), Fins : takoa (smeden),en työntää (stoten),inJap. tataku(slaan) en toku (bijl), in malaJ tutuk (slaan) ,en in vele andere talen.
Het polaire gebaar van het verstarde, vastgewordene, het statische ligt eveneens aan de grondslag van talrijke woorden : zulke woorden zijn : stehen (staan),still (stil), steif( stijf), starr (star), Stätte( plaats), stocken (stokken), stauen ( stuwen),Lat.tacere (zwijgen), Fins tauota en Jap. taeru (stoppen), Gr. topos en Jap. tokoro (stel)plaats,gr. tattein ( opstellen) .
(Toevoeging door de vertaler: in het Nederlands: staken, stoppen, stelpen, stuiten, stollen,stagneren,stikken,stutten,steunen,stampen,verstuiken,stamelen,
stommelen,stichten,stug,stom,stuurs,steil,stout,sterk,stevig,statig,stabiel,stok,stek,staak, staaf, staf, stipt, stoel, stilstaan, stokstijf-steendood.)
Als uiting van de voltooide, de tot-een einde gekomen-zijnde beweging, dient deze T in de grammatica als vorming van de verleden tijd van de werkwoorden : liebte,geliebt, Lat. amatus ( geliefd).
Ook de bestemming ,waarvoor in het Duits de D -die aan de T verwant is – gebruikt wordt (dieser,da,dort,dann,in het Nedl.deze, daar,dan), wordt door de T weergegeven in het Lat. tum (toen), tantus( zo groot), talis ‘zodanig), in griekse woorden tote( toen), tosoutos ( zo groot)…, in de finse woorden tuo( die), tämä (deze),tällainen ( zulke)…
Als uiting van definiëring vinden we de T ook in rangtelwoorden, die vaak door toevoeging van deze t aan de hoofdtelwoorden gevormd worden: der erste (eerste),
zweite,( tweede), Lat.quartus (vierde), quintus (vijfde), Gr.tetartos (vierde), pemptos
(vijfde) enz.
Dit definiërende, ordenende principe is nodig, willen er in het leven van de mens, willen in de voortgang van de wereld vruchten rijpen. Maar even nodig is de andere kant van de Leeuwkrachten. Het grote, moedige, machtvolle moet er erbij komen. Dan kan uit hetgeen de Leeuwkrachten schenken, waarheid worden , wat in de weekspreuk van midden augustus uitgesproken wordt als “meines Strebens weitrer Sinn”.( “de zin van al mijn verder streven.) ” Er soll erstarkend Eigenkräfte in meinem Innern wecken und werdend mich mir selber geben.” ( Het moet, steeds sterker,eigenkrachten in mijn innerlijk wekken en wordend mij mijzelve schenken”.)
Ook dit aspect van de sterrenkrachten van de Leeuw, die verwijst naar onze wezenskern, ons Ik, spiegelt zich in de T-klank. We beleven ons Ik puntvormig. En ook de ruimtelijke gestalte van de T-klank verdicht zich tot een punt. Zo kan men in de T de samengebalde kracht van het Ik in zijn standvastigheid en vasthoudendheid
beleven. In het duitse woord ‘Mitte’(midden),dat in het Hebr. als tavech klinkt, in het griekse autós (zelf) en het gelijkaardige finse woord itse, het finse taju ( bewustzijn) als ook in het betekenisvolle woordTao ontmoeten we dit belangrijkste motief van de T-klank . In overeenstemming hiermee staat dat in de oud-hebreeuwse wijsheid de T de occulte betekenis van het Ik had.
Dat het Ik uit de Leeuwkrachten zijn kracht mag ontvangen, wordend gestalte mag aannemen en zich voltooien ,i s de zin van het Maan-deel:
Mit Sinngewalt erstehe! met zinnenmacht verrijs!

Uit :’Tierkreis.Nach den zwölf Stimmungen von Rudolf Steiner.’Michël Aschenbrenner
Vertaling : Eliane Schuytjens – vertaling van de spreuk : Wijnand Mees